PM₂.₅ በአየር ውስጥ የሚንሳፈፉ እጅግ ጥቃቅን ቅንጣቶችን ያካትታል። ምንጮቹ በተሽከርካሪዎች፣ በማሞቂያዎችና በኢንዱስትሪ ውስጥ የነዳጅ መቃጠልን እንዲሁም የእሳት አደጋዎችን ያካትታሉ። አንዳንድ ቅንጣቶች ጋዞች በከባቢ አየር ውስጥ ኬሚካላዊ ምላሽ ሲፈጥሩ ይፈጠራሉ። አነስተኛ መጠናቸው ወደ ሳንባ ጥልቅ ክፍሎች እንዲደርሱ ያስችላቸዋል።

WHO፦ የአየር በካዮችና ጤና

PM₁₀ ጥቃቅን ቅንጣቶችን (PM₂.₅) እና እስከ 10 ማይክሮሜትር ዲያሜትር ያላቸውን ትላልቅ ቅንጣቶች ያካትታል። ምንጮቹ የመንገድና የግንባታ አቧራን፣ በነፋስ የሚነፍስ አፈርን፣ የነዳጅ መቃጠልንና በከባቢ አየር ውስጥ የሚፈጠሩ ቅንጣቶችን ያካትታሉ። PM₁₀ ትላልቅ ቅንጣቶችን ብቻ አይወክልም፤ እነዚያ በ2.5 እና 10 ማይክሮሜትር መካከል ያሉት ክፍል ናቸው።

WHO፦ የአየር በካዮችና ጤና

ሰልፈር ዳይኦክሳይድ (SO₂) ቀለም የሌለው ጋዝ ነው። ዋና ምንጮቹ እንደ ድንጋይ ከሰልና ነዳጅ ዘይት ያሉ ሰልፈር የያዙ ነዳጆችን ለማሞቅ፣ ኤሌክትሪክ ለማመንጨትና ለኢንዱስትሪ ሂደቶች ማቃጠልን ያካትታሉ።

EEA፦ የተለመዱ የአየር በካዮች · WHO፦ የአየር በካዮችና ጤና

ናይትሮጅን ዳይኦክሳይድ (NO₂) በዋናነት በተሽከርካሪዎች፣ በማሞቂያዎች፣ በኃይል ማመንጫዎችና በኢንዱስትሪ ውስጥ ነዳጅ ከማቃጠል ይመነጫል። የጋዝ ምድጃዎችና ሌሎች ነዳጅ የሚያቃጥሉ መሣሪያዎችም በቤት ውስጥ ሊለቁት ይችላሉ። በከባቢ አየር ውስጥ ለኦዞንና ለጥቃቅን ቅንጣቶች መፈጠር አስተዋጽኦ ያደርጋል።

WHO፦ የአየር በካዮችና ጤና

ከመሬት አቅራቢያ ያለው ኦዞን (O₃) የፀሐይ ብርሃን የናይትሮጅን ኦክሳይዶችና በቀላሉ የሚተኑ ኦርጋኒክ ውህዶች የሚሳተፉባቸውን ኬሚካላዊ ምላሾች ሲያስከትል ይፈጠራል። ደረጃዎቹ ብዙ ጊዜ ፀሐያማ በሆነ የአየር ሁኔታ ይጨምራሉ፣ ብክለቱም ከምንጮቹ ርቆ ሊጓጓዝ ይችላል። ከመሬት አቅራቢያ ያለው ኦዞን ጎጂ ነው፤ ከከባቢ አየር ከፍተኛ ክፍል ያለው ከለላ ሰጪ የኦዞን ንብርብር የተለየ ነው።

WHO፦ የአየር በካዮችና ጤና