PM₂.₅-ը օդում առկա շատ մանր մասնիկներ են։ Դրանք առաջանում են տրանսպորտում, ջեռուցման և արդյունաբերության մեջ վառելիքի այրումից, ինչպես նաև հրդեհներից։ Մի մասն առաջանում է մթնոլորտում գազերի փոխազդեցության հետևանքով։ Փոքր չափի շնորհիվ դրանք կարող են հասնել թոքերի խորքը։

ԱՀԿ՝ օդի աղտոտիչները և առողջությունը

PM₁₀-ը ներառում է PM₂.₅ մանր մասնիկները և մինչև 10 միկրոմետր չափով ավելի խոշոր մասնիկները։ Աղբյուրներից են ճանապարհային ու շինարարական փոշին, քամուց բարձրացած հողը, վառելիքի այրումը և մթնոլորտում մասնիկների առաջացումը։ PM₁₀-ը միայն խոշոր մասնիկները չէ․ խոշոր մասնիկների չափը 2,5-ից 10 միկրոմետր է։

ԱՀԿ՝ օդի աղտոտիչները և առողջությունը

Ծծմբի երկօքսիդը (SO₂) անգույն գազ է։ Հիմնական աղբյուրներից է ծծումբ պարունակող վառելիքի, օրինակ՝ ածխի և նավթի այրումը՝ ջեռուցման, էլեկտրաէներգիայի արտադրության և արդյունաբերական գործընթացների համար։

EEA՝ օդի հիմնական աղտոտիչները · ԱՀԿ՝ օդի աղտոտիչները և առողջությունը

Ազոտի երկօքսիդի (NO₂) հիմնական աղբյուրներն են վառելիքի այրումը տրանսպորտում, ջեռուցման, էլեկտրաէներգիայի արտադրության և արդյունաբերության մեջ։ Գազօջախներն ու վառելիքով աշխատող այլ սարքերը կարող են այն արտանետել նաև փակ տարածքներում։ Այն մասնակցում է մթնոլորտում օզոնի և մանր մասնիկների առաջացմանը։

ԱՀԿ՝ օդի աղտոտիչները և առողջությունը

Գետնամերձ օզոնը (O₃) առաջանում է արևի լույսի ազդեցությամբ՝ ազոտի օքսիդների և ցնդող օրգանական միացությունների մասնակցությամբ ռեակցիաների արդյունքում։ Դրա մակարդակը հաճախ բարձրանում է արևոտ եղանակին, իսկ աղտոտվածությունը կարող է տարածվել աղբյուրներից հեռու։ Գետնամերձ օզոնը վնասակար է․ այն պետք է տարբերել մթնոլորտի վերին շերտերում գտնվող պաշտպանիչ օզոնային շերտից։

ԱՀԿ՝ օդի աղտոտիչները և առողջությունը